Dzień Babci i Dziadka to nie tylko okazja do składania życzeń oraz spędzania czasu z bliskimi, ale również do refleksji nad różnicami międzypokoleniowymi w kontekście finansów. W świetle danych z raportu Intrum ECPR 2024, jedynie 1/3 młodych ludzi wierzy, że uda im się oszczędzić wystarczająco na komfortową emeryturę, podczas gdy 37% nie jest tego pewnych.
Polki wciąż często rezygnują z własnych planów zawodowych, by opiekować się dziećmi. Aż 55% z nich miało w życiu co najmniej półroczną przerwę w pracy związaną z macierzyństwem, a niemal jedna trzecia – dłuższą niż 1,5 roku. Kobiety w Polsce są aktywne zawodowo średnio o 5 lat krócej niż mężczyźni i ponad dwukrotnie częściej wypadają z rynku pracy. Efekt tych różnic jest widoczny w danych ZUS: ponad 60% kobiet otrzymuje emeryturę niższą niż 2200 zł miesięcznie (w porównaniu do 20% mężczyzn), a tylko co ósma Polka odkłada środki na przyszłość[4]. Większość deklaruje, że nie ma z czego oszczędzać. Z okazji Dnia Mamy pytamy: co mogą zrobić kobiety, by zadbać o własną przyszłość emerytalną?
21 i 22 stycznia świętujemy Dzień Babci i Dzień Dziadka. Pierwszy z nich obchodzimy od 1964 roku, a drugi – od 1981 roku. Przy okazji tych świąt Intrum postanowiło przyjrzeć się bliżej finansom seniorów. Żyją oni przeważnie z emerytury, która w 2023 roku wynosiła średnio 2 971 zł, a wliczając 13. i 14. emeryturę – 3 152 zł. Jednak wiele starszych osób mogło otrzymać co najwyżej minimalne świadczenie w wysokości 1 588 zł brutto, a nawet jeszcze niższe. Jak sobie radzą pod względem finansowym polscy seniorzy? Czy mają zgromadzone oszczędności, czy wręcz przeciwnie - muszą sięgać po dodatkowe źródła finansowania?
Osobom, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego przysługuje specjalne świadczenie pieniężne – emerytura pomostowa.
Przejście na wcześniejszą emeryturę sprawiało, że osoba urodzona przed 1949 r. nie mogła mieć obliczonego świadczenia emerytalnego według zreformowanych zasad. Nowe przepisy, które weszły w życie 1 maja 2015 r., likwidują to ograniczenie.
Eksperci Związku Firm Doradztwa Finansowego (ZFDF) szacują, że emerytura z dwóch obowiązkowych filarów będzie stanowiła wartość ok. 30-40% ostatniej pensji. W takiej sytuacji niezmiernie ważne staje się samodzielne odkładanie pieniędzy. Wprowadzone na początku roku Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) dają właśnie możliwość takiego niezależnego zbierania kapitału.
Dzień Babci i Dziadka to dobra okazja, aby przyjrzeć się sytuacji finansowej seniorów. Rosnące koszty życia coraz częściej rozmijają się z wysokością świadczeń emerytalnych, co sprawia, że stabilność finansowa tej grupy bywa krucha. Potwierdzają to dane z najnowszego raportu Intrum European Consumer Payment Report 2025. 38 proc. przedstawicieli pokolenia boomers, czyli osób w wieku 62-80 lat deklaruje, że roczny dochód ich gospodarstwa domowego znajduje się poniżej średniej. Mimo ograniczonych możliwości finansowych pozostają oni jednak wyjątkowo zdyscyplinowani płatniczo: rachunki traktują priorytetowo i zadłużają się w ostateczności.
W Polsce emerytura zwykle nie przekracza kwoty 1600 zł. Skutek? Osoby starsze żyją na granicy ubóstwa: trzeba zapłacić za czynsz, jedzenie, leki. Ponieważ seniorów na nic nie stać, zostają też wykluczeni z życia społecznego. Uwagę na ten problem zwróciła akcja „Pokolenie 1600”.
Początek roku to nie tylko czas noworocznych postanowień czy zimowych wyjazdów, ale także moment, w którym podatnicy otrzymują od pracodawców formularze PIT. W 2024 roku obowiązek rozliczenia dochodów z poprzedniego roku dotyczył ponad 25 milionów osób. Choć termin składania deklaracji upływa 30 kwietnia, warto przygotować się wcześniej, aby uniknąć błędów i ewentualnych konsekwencji związanych z opóźnieniem.
Coraz więcej Polaków dobrowolnie oszczędza na emeryturę. W ubiegłym roku wpłaty na IKE dokonało 313 tys. osób. To najwięcej od 2007 r.
Osoby pracujące w krajach Unii Europejskiej, Norwegii, Islandii, Liechtensteinie i Szwajcarii mogą ubiegać się o przyznanie zagranicznego świadczenia emerytalnego. Trzeba jedynie złożyć wniosek.
Oprócz waloryzacji rent i emerytur będzie jednorazowy dodatek. Bonus wyniesie maksymalnie 400 zł, ale najwięcej świadczeniobiorców otrzyma jedynie 50 zł.
Abolicja ozusowania to szansa dla Polaków
Sumienność, odpowiedzialność, a przede wszystkim emerytura stanowiąca stałe źródło dochodu - to czynniki sprawiające, że seniorzy są postrzegani przez banki jako atrakcyjna grupa klientów. Większość osób w starszym wieku nie korzysta jednak z usług instytucji finansowych i przez to tworzą kategorię ludzi finansowo wykluczonych.
Sytuacja obecnych, a tym bardziej przyszłych emerytów w Polsce nie jest kolorowa. Jednak jak przekonuje Dariusz Lewandowski z Domu Kredytowego Notus – Od narzekania na system emerytalny nie będziemy bogatsi.